Klinik Çalışmalarda Hakem Değerlendirmesi

Yayınlarda hakem eleştirileri çoğu araştırmacıyı zorlayan bir konudur. Bunun en temel sebebi hakem değerlendirmelerinin bir standardının olmamasıdır. Her hakemin tecrübesi, bilgisi, duyguları, zamanı, hatta karakteri değerlendirmelerde belirleyici olmaktadır.

Objektif hakem değerlendirmeleri

Objektif hakem değerlendirmelerini fırsat olarak görmelisiniz. Çünkü yayınınız sizin adınızı taşıyor, bu sebeple yayın kalitesi en çok sizin için önemlidir. Yapıcı eleştiriler ve öneriler yayınınızın kalitesini arttıracaktır. Hatta sizin isminizin geçtiği bir yayında fark etmediğiniz bir hatanın ortadan kalkması için size fırsat verecektir.

Kısmen objektiflikten uzak hakem değerlendirmeleri

Bazen hakemler önerilerinde haklı olmayabilir. Her noktası mükemmel bir yayın hazırlasanız dahi bir eleştiri almanız mümkündür. Eleştiriler sizin makalenize uygun eleştiriler olmayabilir.

Hakemlere yanıt önerileri

Hakem eleştirileri doğru da olsa yayınınıza faydası olmayan bir eleştiri dahi olsa cevabınız profesyonel, sistematik ve uzlaşıcı olmalıdır.

·        Yapılmaması gerekenler

                   - Haklı dahi olsanız hakemle tartışmamalısınız, mücadeleye girdiğiniz hissi vermemelisiniz.

·        Yapılması gerekenler

-Öncelikle hakemin ne istediğini tam olarak anlamaya çalışmalısınız. Çünkü hakemler bazen aceleyle, bazen bilgi seviyeleri nedeniyle yazım hataları, anlam hataları yapabilir.

-Hakemler tarafından bazen uzun cümleler kurulsa dahi geri bildirimde çok fazla eleştiri yoktur. Küçük metin düzeltmeleri ile çözülebilir. Uzun geri bildirimler yazar üzerinde çok fazla hata algısı oluşturmakta paniğe yol açmaktadır, bundan kaçınmanızı öneririz. Hakemlerin sadece üç seçeneği vardır. Bunlar minör revizyon, majör revizyon ve yayını kabul etmektir. Hakemlerin basit bir öneri getiriyorum diye bir seçeneği yoktur, bu tarz önerileri bile ya minör ya da majör revizyon olarak iletirler. Bu sebeple küçük öneriler bile bazen büyük eleştiri olarak algılanmaktadır.

- Hakemin her önerisini dikkate almak zorunda değilsiniz. Ancak bunun için diğer önerilerini dikkate aldığınız belirtip bu öneri konusunda ikna edici ve kibarca bir cevap vermeniz faydalı olacaktır.

-Size önerimiz tüm öneri ve itirazlar için hakeme teşekkür ile cevaba başlamanız olacaktır. Dikkatiniz için teşekkür ederim, bu önerinizi dikkate aldık teşekkür ederim, öneriniz yayınımız için faydalı oldu gibi ifadeler kullanabilirsiniz.

-Bu yayının sizin yayınınız olduğunu unutmamalısınız. Yayınlatmak sizin için önemli olmalıdır, ama yayınızda olmasını istemediğiniz bir nokta varsa yayının kabul görmeme ihtimalini dahi kabul edip ona göre cevap vermenizi öneririz. Bu önerinin sizin yayınıza uyamayacağını veya yayının odağını değiştireceği gibi argümanları kullanabilirsiniz.

-Hakemin önerisini cevabınızda alıntılayarak kullanabilirsiniz.

-Mutlaka her itiraz ve öneride metinde ve tablolarda küçük değişimler yapmalısınız ve hakeme bunu aktarmalısınız.

-Hakemlerin de hata yapabileceğini unutmamalısınız.

-Eğer tüm yapıcı tutumlarınıza rağmen, yapacağınız bir şey kalmamasına rağmen halen haksız eleştiri aldığınızı düşünüyorsanız bunu editöre bildirebilirsiniz. Hatta yayınınızı geri çekebilirsiniz. Sizin de emek veren bir bilim insanı olduğunuzu unutmamalısınız.

Sonuç

Hakemler haklı veya haksız eleştiri getirebilir. Hakemlerin bir insan olduğunu duygusal davranabileceğini sizin tepkinize kızabileceklerini, daha agresif olabileceklerini, pozitif yaklaşımın herkes üzerinde olumlu etki oluşturacağını unutmamalısınız. Hakem eleştirileri sizin için bir fırsat olabilir.  Bu yayının size ait olduğunu, sizin de bir bilim insanı olduğunuzu unutmamalısınız.

Ertan Koç